سر مبارك مىگذاشتند در شب‌ها ، و سر ظرف آب وضو را با چيزى مىپوشاندند ؛ و وقتى از خواب ناز بيدار مىشدند ، مسواك مىكردند و وضو مىگرفتند و چهار ركعت نماز مىخواندند و مىخوابيدند ؛ و پس از آن بيدار مىشدند و مسواك مىكردند وضو مىگرفتند و نماز مىخواندند . جناب صادق - عليه السلام - پس از ذكر اين حديث فرمود : « شما نيز تأسّى نيكو كنيد به رسول خدا ، صلّى اللَّه عليه و آله » « 1 » . و در حديث است كه دو ركعت نماز با مسواك افضل است از هفتاد ركعت بدون مسواك « 2 » حتى آن‌كه مستحب است اگر انسان فراموش نمود مسواك را قبل از وضو بعد از آن بجا آورد و پس از آن سه مرتبه مضمضه كند « 3 » . و اخبار در اين باب بسيار است ؛ هر كس طالب است به كتب اصحاب مراجعه كند « 4 » . فصل در بيان مبادى محاسن اخلاق و مَساوى آن كه در ذيل وصيت رسول اكرم - صلّى اللَّه عليه و آله - است گرچه ما در اين اوراق به مناسبت بسيارى از اخلاق نفس را به‌طور تعديد و تفصيل بيان نموديم و طريق اتصاف به محامد اخلاقيه و اجتناب از مَساوى و مفاسد آن را به قدر مناسب و ميسور شرح داديم ، ولى در اين مقام به ذكر جملى و

--> ( 1 ) - عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ عليه السلام قَالَ : « إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله و سلم كَانَ إِذَا صَلَّى الْعِشَاءَ الآخِرَةَ أَمَرَ بِوَضُوئِهِ وَسِوَاكِهِ فَيوُضَعُ عِنْدَ رَأْسِهِ مُخَمَّراً ؛ فَيَرْقُدُ مَا شَاءَ اللَّهُ ؛ ثُمَّ يَقُومُ فَيَسْتَاكُ وَيَتَوَضَّأُ وَيُصَلِّي أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ، ثُمَّ يَرْقُدُ ؛ ثُمَّ يَقُومُ فَيَسْتَاكُ وَيَتَوَضَّأُ وَيُصَلِّي . ثُمَّ قَالَ لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ » . ( وسائل الشيعة ، ج 2 ، ص 21 ، « كتاب الطهارة » ، « أبواب السواك » ، باب 6 ، حديث 1 ) ( 2 ) - عن أبي عَبداللَّه عليه السلام : « رَكعتان بِسِواكٍ أَفْضَلُ مِنْ سَبْعينَ رَكْعَةً بِغَيْرِ سِواكٍ » . ( وسائل الشيعة ، ج 2 ، ص 19 ، « كتاب الطهارة » ، « أبواب السواك » ، باب 5 ، حديث 2 ) ( 3 ) - قال : عَنِ الْمُعَلَّى بْنِ خُنَيْسٍ قَالَ : سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِاللَّهِ عليه السلام عَنِ السِّوَاكِ بَعْدَ الْوُضُوءِ فَقَالَ : « الاسْتِيَاكُ قَبْلَ أَن‌ْيَتَوَضَّأَ » . قُلْتُ : أَرَأَيْتَ إِنْ نَسِيَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ قَالَ : « يَسْتَاكُ ثُمَّ يَتَمَضْمَضُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ » . ( وسائل الشيعة ، ج 2 ، ص 18 ، « كتاب الصلاة » ، « أبواب السواك » ، باب 4 ، حديث 1 ) ( 4 ) - وسائل الشيعة ، ج 2 ، ص 5 ، « كتاب الطهارة » ، « أبواب السواك » .